18世紀のフランスの天体観測家、シャルル・メシエが作った星雲・星団・銀河のカタログのこと。
メシエは彗星探索家で、彗星と紛らわしい天体をリスト化したのが誕生起源である。
1771(明和8)年のメシエ天体カタログ第1巻(M1〜45)、1781(天明元)年に第2巻(M46〜68)、1784(天明4)年に第3巻(M69〜103)が収録されている。
このため天体は不規則に分布し、また都合上赤緯-35°以南にはない。
全110個のうち、不明な天体が2個、誤認と思われるものが2個含まれる。
M40は不明な天体で、存在が確認されていない。ウィンネッケ4と呼ばれる二重星の見誤りと考えられている。
M91も不明な天体で、NGC4548、M58(NGC4579)、NGC4571の何れかと考えられており、現在はNGC4548とする説が有力である。
M73は4つの恒星の誤認だった。
M102はM101の誤認と考えられている。近年の説ではNGC5866とする説が有力となったが、暗く小さな天体であるので、当時これを観測できたのかは不明である。
このため、位置が確実であるメシエ天体は107個(M73を除けば106個)ということになる。
106個の天体の内訳は、次のとおり。
下記の表で、不明・誤認と考えられる天体4個は、現在の説で最も有力な天体の座標を示している。
| 番号 | 分類 | 位置(2000年分点) | 通称など | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| M | その他 | 赤経 | 赤経 | 所在星座 | ||
| M1 | NGC1952 | 超新星残骸 | 05h 34m 32.0s | +22°00′52″ | おうし座 | かに星雲 |
| M2 | NGC7089 | 球状星団 | 21h 33m 27.1s | -00°49′24″ | みずがめ座 | |
| M3 | NGC5272 | 球状星団 | 13h 42m 11.3s | +28°22′32″ | りょうけん座 | |
| M4 | NGC6121 | 球状星団 | 16h 23m 35.5s | -26°31′32″ | さそり座 | |
| M5 | NGC5904 | 球状星団 | 15h 18m 33.8s | +02°04′58″ | へび座 | |
| M6 | NGC6405 | 散開星団 | 17h 40m 20.6s | -32°15′15″ | さそり座 | |
| M7 | NGC6475 | 散開星団 | 17h 53m 51.1s | -34°47′34″ | さそり座 | |
| M8 | NGC6523 | 散光星雲 | 18h 03m 41.3s | -24°22′49″ | いて座 | 干潟星雲 |
| M9 | NGC6333 | 球状星団 | 17h 19m 11.8s | -18°30′59″ | へびつかい座 | |
| M10 | NGC6254 | 球状星団 | 16h 57m 08.9s | -04°05′58″ | へびつかい座 | |
| M11 | NGC6705 | 散開星団 | 18h 51m 06.0s | -06゜16′12″ | たて座 | 野鴨星団 |
| M12 | NGC6218 | 球状星団 | 16h 47m 14.4s | -01゜56′52″ | へびつかい座 | |
| M13 | NGC6205 | 球状星団 | 16h 41m 41.5s | +36°27′41″ | ヘルクレス座 | |
| M14 | NGC6402 | 球状星団 | 17h 37m 36.2s | -03°14′45″ | へびつかい座 | |
| M15 | NGC7078 | 球状星団 | 21h 29m 58.3s | +12°10′00″ | ペガスス座 | |
| M16 | NGC6611 | 散光星雲 | 18h 18m 48.2s | -13°48′26″ | へび座 | わし星雲 |
| M17 | NGC6618 | 散光星雲 | 18h 20m 47.0s | -16°10′17″ | いて座 | オメガ星雲 |
| M18 | NGC6613 | 散開星団 | 18h 19m 58.6s | -17°06′07″ | いて座 | |
| M19 | NGC6273 | 球状星団 | 17h 02m 37.7s | -26°16′04″ | へびつかい座 | |
| M20 | NGC6514 | 散光星雲 | 18h 02m 42.0s | -22°58′19″ | いて座 | 三裂星雲 |
| M21 | NGC6531 | 散開星団 | 18h 04m 13.4s | -22°29′24″ | いて座 | |
| M22 | NGC6656 | 球状星団 | 18h 36m 24.2s | -23°54′12″ | いて座 | |
| M23 | NGC6494 | 散開星団 | 17h 57m 04.8s | -18°59′07″ | いて座 | |
| M24 | NGC6603 | 散開星団 | 18h 16m 56.2s | -18°30′53″ | いて座 | |
| M25 | IC4725 | 散開星団 | 18h 31m 46.8s | -19°06′54″ | いて座 | |
| M26 | NGC6694 | 散開星団 | 18h 45m 18.7s | -09°23′01″ | たて座 | |
| M27 | NGC6853 | 惑星状星雲 | 19h 59m 36.5s | +22°43′16″ | こぎつね座 | 亜鈴星雲 |
| M28 | NGC6626 | 球状星団 | 18h 24m 32.9s | -24°52′11″ | いて座 | |
| M29 | NGC6913 | 散開星団 | 20h 23m 57.8s | +38°30′28″ | はくちょう座 | |
| M30 | NGC7099 | 球状星団 | 21h 40m 22.1s | -23°10′45″ | やぎ座 | |
| M31 | NGC224 | 系外銀河 | 00h 42m 44.3s | +41°16′08″ | アンドロメダ座 | アンドロメダ銀河 |
| M32 | NGC221 | 系外銀河 | 00h 42m 41.8s | +40°51′55″ | アンドロメダ座 | |
| M33 | NGC598 | 系外銀河 | 01h 33m 50.9s | +30°39′36″ | さんかく座 | さんかく座銀河 |
| M34 | NGC1039 | 散開星団 | 02h 42m 07.4s | +42°44′46″ | ペルセウス座 | |
| M35 | NGC2168 | 散開星団 | 06h 09m 05.1s | +24°20′19″ | ふたご座 | |
| M36 | NGC1960 | 散開星団 | 05h 36m 17.7s | +34°08′27″ | ぎょしゃ座 | |
| M37 | NGC2099 | 散開星団 | 05h 52m 18.3s | +32°33′11″ | ぎょしゃ座 | |
| M38 | NGC1912 | 散開星団 | 05h 28m 42.5s | +35°51′18″ | ぎょしゃ座 | |
| M39 | NGC7092 | 散開星団 | 21h 31m 48.2s | +48°26′18″ | はくちょう座 | |
| M40 | Winnecke 4 | 二重星 | 12h 22m 16.1s | +58゜05′04″ | おおぐま座 | (不明な天体) |
| M41 | NGC2287 | 散開星団 | 06h 46m 00.0s | -20°45′15″ | おおいぬ座 | |
| M42 | NGC1976 | 散光星雲 | 05h 35m 16.5s | -05°23′23″ | オリオン座 | オリオン大星雲 |
| M43 | NGC1982 | 散光星雲 | 05h 35m 31.3s | -05°16′02″ | オリオン座 | |
| M44 | NGC2632 | 散開星団 | 08h 40m 22.1s | +19°40′20″ | かに座 | プレセペ星団 |
| M45 | Mel.22 | 散開星団 | 03h 47m 28.6s | +24°06′19″ | おうし座 | プレアデス星団 |
| M46 | NGC2437 | 散開星団 | 07h 41m 46.8s | -14°48′36″ | とも座 | |
| M47 | NGC2422 | 散開星団 | 07h 36m 35.0s | -14°28′57″ | とも座 | |
| M48 | NGC2548 | 散開星団 | 08h 13m 43.2s | -05°45′02″ | うみへび座 | |
| M49 | NGC4472 | 系外銀河 | 12h 29m 46.8s | +08°00′02″ | おとめ座 | |
| M50 | NGC2323 | 散開星団 | 07h 02m 40.6s | -08°21′51″ | いっかくじゅう座 | |
| M51 | NGC5194 | 系外銀河 | 13h 29m 55.7s | +47°13′53″ | りょうけん座 | 子持ち星雲 |
| M52 | NGC7654 | 散開星団 | 23h 24m 48.5s | +61°35′36″ | カシオペア座 | |
| M53 | NGC5024 | 球状星団 | 13h 12m 55.2s | +18°10′09″ | かみのけ座 | |
| M54 | NGC6715 | 球状星団 | 18h 55m 03.4s | +30°28′43″ | いて座 | |
| M55 | NGC6809 | 球状星団 | 19h 39m 59.3s | +30°57′44″ | いて座 | |
| M56 | NGC6779 | 球状星団 | 19h 16m 35.5s | +30°11′04″ | こと座 | |
| M57 | NGC6720 | 惑星状星雲 | 18h 53m 35.0s | +33°01′43″ | こと座 | リング星雲 |
| M58 | NGC4579 | 系外銀河 | 12h 37m 43.7s | +11°49′05″ | おとめ座 | |
| M59 | NGC4621 | 系外銀河 | 12h 42m 02.4s | +11°38′49″ | おとめ座 | |
| M60 | NGC4649 | 系外銀河 | 12h 43m 39.6s | +11°33′09″ | おとめ座 | |
| M61 | NGC4303 | 系外銀河 | 12h 21m 55.0s | +04°28′25″ | おとめ座 | |
| M62 | NGC6266 | 球状星団 | 17h 01m 12.7s | -30°06′45″ | へびつかい座 | |
| M63 | NGC5055 | 系外銀河 | 13h 15m 49.4s | +42°01′45″ | りょうけん座 | ひまわり星雲 |
| M64 | NGC4826 | 系外銀河 | 12h 56m 43.7s | +21°40′52″ | かみのけ座 | 黒眼銀河 |
| M65 | NGC3623 | 系外銀河 | 11h 18m 55.9s | +13°05′32″ | しし座 | |
| M66 | NGC3627 | 系外銀河 | 11h 20m 15.1s | +12°59′29″ | しし座 | |
| M67 | NGC2682 | 散開星団 | 08h 51m 20.2s | +11°48′43″ | かに座 | |
| M68 | NGC4590 | 球状星団 | 12h 39m 28.1s | -26°44′35″ | うみへび座 | |
| M69 | NGC6637 | 球状星団 | 18h 31m 23.3s | -32°20′53″ | いて座 | |
| M70 | NGC6681 | 球状星団 | 18h 43m 12.7s | -32°17′31″ | いて座 | |
| M71 | NGC6838 | 球状星団 | 19h 53m 46.1s | +18°46′42″ | や座 | |
| M72 | NGC6981 | 球状星団 | 20h 53m 27.8s | -12°32′14″ | みずがめ座 | |
| M73 | NGC6994 | 散開星団 | 20h 58m 55.9s | -12°38′08″ | みずがめ座 | (誤認) |
| M74 | NGC628 | 系外銀河 | 01h 36m 25.2s | +15°48′59″ | うお座 | |
| M75 | NGC6864 | 球状星団 | 20h 06m 04.8s | -21°55′20″ | いて座 | |
| M76 | NGC650 | 惑星状星雲 | 01h 42m 19.7s | +51°34′32″ | ペルセウス座 | 小亜鈴星雲 |
| M77 | NGC1068 | 系外銀河 | 02h 42m 40.7s | -00゜00′48″ | くじら座 | |
| M78 | NGC2068 | 散光星雲 | 05h 46m 45.8s | +00°04′45″ | オリオン座 | ウルトラの星 |
| M79 | NGC1904 | 球状星団 | 05h 24m 10.6s | -24°31′27″ | うさぎ座 | |
| M80 | NGC6093 | 球状星団 | 16h 17m 02.4s | -22°58′30″ | さそり座 | |
| M81 | NGC3031 | 系外銀河 | 09h 55m 33.1s | +69°03′55″ | おおぐま座 | |
| M82 | NGC3034 | 系外銀河 | 09h 55m 52.3s | +69°40′47″ | おおぐま座 | |
| M83 | NGC5236 | 系外銀河 | 13h 37m 01.0s | -29°51′57″ | うみへび座 | |
| M84 | NGC4374 | 系外銀河 | 12h 25m 03.8s | +12°53′13″ | おとめ座 | |
| M85 | NGC4382 | 系外銀河 | 12h 25m 24.0s | +18°11′28″ | かみのけ座 | |
| M86 | NGC4406 | 系外銀河 | 12h 26m 11.8s | +12°56′46″ | おとめ座 | |
| M87 | NGC4486 | 系外銀河 | 12h 30m 49.4s | +12°23′28″ | おとめ座 | |
| M88 | NGC4501 | 系外銀河 | 12h 31m 59.3s | +14°25′13″ | かみのけ座 | |
| M89 | NGC4552 | 系外銀河 | 12h 35m 39.8s | +12°33′23″ | おとめ座 | |
| M90 | NGC4569 | 系外銀河 | 12h 36m 49.7s | +13°09′46″ | おとめ座 | |
| M91 | NGC4548 | 系外銀河 | 12h 35m 26.4s | +14°29′47″ | かみのけ座 | (不明な天体) |
| M92 | NGC6341 | 球状星団 | 17h 17m 07.2s | +43°08′11″ | ヘルクレス座 | |
| M93 | NGC2447 | 散開星団 | 07h 44m 29.3s | -23°51′11″ | とも座 | |
| M94 | NGC4736 | 系外銀河 | 12h 50m 53.0s | +41°07′14″ | りょうけん座 | |
| M95 | NGC3351 | 系外銀河 | 10h 43m 57.8s | +11°42′13″ | しし座 | |
| M96 | NGC3368 | 系外銀河 | 10h 46m 45.8s | +11°49′12″ | しし座 | |
| M97 | NGC3587 | 惑星状星雲 | 11h 14m 47.8s | +55°01′10″ | おおぐま座 | ふくろう星雲 |
| M98 | NGC4192 | 系外銀河 | 12h 13m 48.2s | +14°54′01″ | かみのけ座 | |
| M99 | NGC4254 | 系外銀河 | 12h 18m 49.7s | +14°24′59″ | かみのけ座 | |
| M100 | NGC4321 | 系外銀河 | 12h 22m 55.0s | +15°49′21″ | かみのけ座 | |
| M101 | NGC5457 | 系外銀河 | 14h 03m 12.5s | +54°20′57″ | おおぐま座 | 回転花火星雲 |
| M102 | NGC5866 | 系外銀河 | 15h 06m 29.5s | +55°45′48″ | りゅう座 | (誤認) |
| M103 | NGC581 | 散開星団 | 01h 33m 21.8s | +60°39′29″ | カシオペア座 | |
| M104 | NGC4594 | 系外銀河 | 12h 39m 59.5s | -11°37′23″ | おとめ座 | ソンブレロ星雲 |
| M105 | NGC3379 | 系外銀河 | 10h 47m 49.7s | +12°34′54″ | しし座 | |
| M106 | NGC4258 | 系外銀河 | 12h 18m 57.6s | +47°18′14″ | りょうけん座 | |
| M107 | NGC6171 | 球状星団 | 16h 32m 31.9s | -13°03′13″ | へびつかい座 | |
| M108 | NGC3556 | 系外銀河 | 11h 11m 31.0s | +55°40′27″ | おおぐま座 | |
| M109 | NGC3992 | 系外銀河 | 11h 57m 36.0s | +53°22′28″ | おおぐま座 | |
| M110 | NGC205 | 系外銀河 | 00h 40m 22.1s | +41°41′07″ | アンドロメダ座 | |